Fotoalbum frå Sandnes Aducerverk
Jærmuseet har fått i gåve dette fotoalbumet med 29 svart/kvitt-foto fra Sandnes Aducerverk, også kalla SAV. Dei produserte blant anna røyrdelar og bildelar i støypegods. Delane blei laga med prosessen adusering, som betyr å gjera noko mjukare. I store, såkalla "kupolomnar", blei støypejern smelta på høg temperatur over eitt eller fleire døgn. Så blei det forma til ulike produkt med bruk av støypeformer som SAV sjølv utvikla.
Bedrifta blei grunnlagt i 1943, og gjorde den første smeltinga 9. august 1944. Det var etter ein oppbyggingsfase der den gamle bygninga og kupolomnen til Sandnes Støperi blei satt i stand, og dei laga kontor, modellverkstad og garderobe. Snart trong dei større produksjonsareal, og bygde eit 3000 kvadratmeter stort nybygg på Hana. Fotoa i albumet er frå dette nybygget, og vi ser både bygningseksteriør og motiv frå modellverkstaden, kjerneverkstaden, dreiing og gjenging, sliping og sveising, og frå kontoret og laboratoriet.
SAV nemnast i Store norske leksikon som det einaste eksemplet på aduserverk i Norge. I 1950–60-åra var dei i sterk vekst, og ekspanderte og bygde nytt også i 1970-åra. Frå 1975 strevde dei med lågkonjunktur, og i 80-åra blei utgiftene til elektrisitet veldig høge. I 1986 sa eigarane stopp, og fabrikkbygningane og maskinane blei selde.
Vi set pris på å få fleire opplysningar til albumet, for eksempel kva personane heiter og meir om arbeidet vi ser på fotoa. Det kan leggast inn som kommentar på kvart enkelt foto.
Klikk på bildet for å bla gjennom sidene i albumet
Lenka opnar seg i eit nytt vindu.
Bla i enkeltfotoa i albumet
Anna materiale frå SAV i Jærmuseet
Gjenstandar og foto på Digitalt Museum:
Privatarkivet JÆP140: SAV-nytt. Husorgan for A/S Sandnes Aducerverk, brosjyrer og personalhandbok
Fotosamlinga JÆHS008: diverse foto i farger og svart/kvitt (ikkje publisert på Digitalt Museum)
Litteraturreferansar
Lapin, Ernst (red.). 2012. Sandnes - idé, innsats og industri. Sandnes: Sandnes historie- og ættesogelag.
Solberg, Jan Ketil. "Adusering" i Store norske leksikon. Henta 14. juni 2023 frå https://snl.no/adusering